rodzaje planów w fotografii
Fotografia dla początkujących

Kompozycja cz. II

Fotografowany temat można przedstawić na różne sposoby. Można go pokazać z daleka, w szerokim ujęciu lub można się do niego zbliżyć. Czasem można podejść zupełnie blisko i pokazać jego fragment, mały wycinek, aby pozwolić widzowi więcej się domyślać niż widzieć. Sposób kadrowania w fotografii oznacza się pojęciem „plan”.

Plany w fotografii w dużym uproszczeniu możemy podzielić na ogólne, średnie i bliskie. Każdy z powyższych rodzajów planów w inny sposób pokazuje fotografowaną scenę. Każdy z nich ma za zadanie zwrócić uwagę na inne elementy sceny i wywołać u widza inne odczucia.

Plan ogólny

Plan ogólny to pokazanie fotografowanej sceny w całej okazałości. Kadrowanie jest bardzo szerokie, widać bardzo wiele elementów otoczenia. Bohaterowie, jeśli występują, ukazani są z daleka, stąd zwykle nie są rozpoznawalni, można rozeznać jedynie ich sylwetki.

Szeroki plan ma za zadanie nieść wartość informacyjną – pokazać miejsce akcji, czas, panujące warunki. W historii opowiadanej szerokim kadrem największe znaczenie odgrywa otoczenie.

plan ogólny
Plan ogólny pokazuje nam miejsce akcji – nadmorska plaża o zachodzie słońca. Bohaterem opowieści będzie surfer, aczkolwiek nie jesteśmy w stanie rozpoznać konkretnej osoby.
szerokie kadrowanie
Ten szeroki kadr także pokazuje nam miejsce akcji – ocean z wysokimi falami. Dzięki osobie w kadrze możemy sobie wyobrazić potęgę fal, bez kontekstu człowieka nie byłoby to możliwe.
plan szeroki
Kolejny przykład planu ogólnego wprowadzającego do opowieści – znamy miejsce akcji, czas oraz dzięki desce surfingowej na pierwszym planie wiemy, co będzie tematem opowiadania

Plan ogólny wykorzystuje się także w sytuacji, gdy chcemy pokazać zagubienie bohatera w otaczającym świecie, małość człowieka, przytłoczenie.

Ujęcie z góry dobrze obrazuje małość człowieka wobec potęgi natury

Kadr z bohaterami w niezbyt dużej odległości, aczkolwiek nadal widocznymi w całości od stóp do głów, jest także planem ogólnym. Takie kadrowanie jest ukierunkowane na pokazanie związku bohatera z otoczeniem, ich wzajemnych relacji.

Plan średni

Plan średni to przedstawienie części postaci lub fragmentu sceny, w węższym ujęciu. W fotografii portretowej bohaterów zwykle ujmuje się mniej więcej od pasa w górę. Ale w ramach średniego planu wyróżniamy także na przykład plan amerykański, w którym postać pokazana jest od wysokości około połowy uda do miejsca tuż nad głową.

plan średni w fotografii
Plan średni więcej mówi o bohaterze, aczkolwiek tło nadal dopowiada historię

Plan ten służy do pokazania bohaterów opowieści, relacji między fotografowanymi osobami oraz czynności, które wykonują. W związku z tym, iż fotograf podchodzi bliżej bohaterów, rozpoznawalna jest mimika ich twarzy oraz gesty, mowa ciała. W średnim planie otoczenie jest również dość dobrze widoczne, choć w przeciwieństwie do planu ogólnego nie odgrywa ono pierwszoplanowej roli.

W tym ujęciu widzimy zarówno bohatera i czynność, którą wykonuje, jak i miejsce akcji

Średni plan jest zgodny z tym, w jaki sposób ludzie normalnie postrzegają rozmawiające osoby.

Plan bliski

Plan bliski to bardzo wąskie kadrowanie, które ukazuje popiersie człowieka lub szczegóły fotografowanej sceny. Tło jest zupełnie podrzędne w stosunku do postaci bądź obiektu, niemal niewidoczne. Głównym elementem przy takim kadrowaniu są emocje osoby fotografowanej.

W tej fotografii najważniejsze są emocje bohatera – radość, poczucie szczęścia i spełnienia

Bliski plan obejmuje także zbliżenia oraz detal. W zbliżeniu twarz człowieka lub inny fotografowany obiekt zajmują większą część kadru. Twarz może być ucięta na poziomie czoła, ucięta może być także broda, choć zwykle kadruje się od poziomu kołnierzyka do czoła.

fotografowanie zbliżeń
Ciasne kadrowanie zwraca naszą uwagę na oczy, zaciśnięte usta bohatera oraz krople wody na jego twarzy

Detal to jeszcze większe zbliżenie fotografowanego obiektu lub osoby. Ukazuje bardzo małe szczegóły, fragmenty fotografowanego tematu- np. fragmenty ciała bohatera lub ważne dla narracji przedmioty, niewidoczne lub nieczytelne przy szerszym kadrowaniu (np. łza na policzku, zawartość walizki, treść książki). Detal ma na celu przedstawić właściwości fizyczne ciała lub przedmiotów, które wniosą do opowiadanej historii nowe informacje. Może też służyć wzbudzeniu napięcia lub wywołaniu określonych emocji, a także podkreśleniu znaczenia danego obiektu.

nauka fotografii za darmo
Detal muskularnego ciała surfera

Detal wzbogaca opowiadaną historię, dopowiada ważne szczegóły, których nie widać przy innych planach.

jak fotografować detal
Mokre kosmyki włosów uzupełniają opowieść o surferach

Opowiadając historię kadrami dobrze jest mieszać ze sobą fotografie w różnych planach – kadrowanych i szeroko, i wąsko, przechodzić od planu ogólnego do średniego, pokazywać detal, pokazywać emocje w bliskim planie. Wówczas historia będzie pełniejsza i czytelniejsza dla odbiorcy. Widz zobaczy bowiem zarówno całą fotografowaną scenę, jak i emocje bohaterów, a także rzeczy, na które być może nie zwróciłby uwagi. Fotografując, warto stosować zasadę od ogółu do szczegółu.

Za tydzień w Poradach dla początkujących poddamy się świątecznemu nastrojowi i będziemy szukać bokehu.

jak obsłużyć aparat bezpłatny audiobook

Zwykły człowiek patrzy, a fotograf widzi

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

%d bloggers like this: