podstawy fotografii dla amatorów
Fotografia dla początkujących

Dlaczego moje zdjęcia są nieostre

Ostrość w odpowiednim miejscu kadru to nie tylko efekt pożądany, ale jest to efekt wymagany. Kadr może mieć niedobrane kolory, być niezbyt perfekcyjnie skadrowany, ale jeżeli nie ma ostrości, to niestety nadaje się zwykle jedynie do wyrzucenia. Ostrość jest więc jednym z najbardziej podstawowych zagadnień w fotografii.

Dlatego dziś zajmiemy się właśnie tematem ostrości, a właściwie poszukiwaniem przyczyn nieostrych zdjęć. Na tym etapie najważniejsze bowiem jest nauczyć się rozróżniać, z czego wynika nieostrość na zdjęciu.

Istnieją trzy główne przyczyny braku ostrości:

  • poruszenie
  • ostrość poza tematem kadru
  • zbyt mała głębia ostrości

Poruszenie jako przyczyna nieostrości

Z poruszeniem mamy do czynienia wówczas, gdy podczas wykonywania zdjęcia aparat ulegnie poruszeniu. Poruszenie wynika np. z drgania ręki fotografa podczas wykonywania fotografii, a jego powodem jest zbyt długi czas, przez który aparat wykonywał zdjęcie. Ten czas wykonywania zdjęcia przez aparat nazywany jest „czasem naświetlania”.

W efekcie poruszenia, zwykle cały kadr jest nieostry, nie ma na nim żadnego ostrego elementu. Przejrzyjcie swoje nieostre kadry, jeżeli nieostre są na nich statyczne, stojące w miejscu obiekty takie jak np. budynek, obraz na ścianie, mebel, zaparkowane auto, to jest to właśnie efekt poruszenia aparatu podczas wykonywania kadru.

Najczęściej długi czas wykonywania zdjęcia, czyli czas naświetlania, aparat ustawia automatycznie podczas wykonywania zdjęć w słabym świetle. Aparat nie wie, że robisz zdjęcie z ręki i powinien dopasować czas do możliwości człowieka.

Innym rodzajem poruszenia jest poruszenie obiektu znajdującego się w ruchu. Wówczas nieporuszające się elementy kadru są co prawda ostre, ale szybko poruszający się obiekt może być rozmazany. Aparat również w tej sytuacji nie wie, jak bardzo chciałbyś zamrozić ruch i mieć te obiekty ostre, więc dobiera co prawda czas naświetlania pozwalający uniknąć drgań ręki fotografa, ale okazuje się on i tak zbyt długi do zamrożenia ruchu.

Powyższe ujęcie zostało wykonane przy długim czasie naświetlania, ale na tyle krótkim, że ostre pozostają elementy statyczne kadru, jak ściany, schody itp. Jednocześnie stosunkowo długi czas pozwolił na rozmazanie poruszających się postaci. Autor zastosował tu optymalny czas naświetlania do podkreślenia tematu, jakim jest życie człowieka w codziennym pędzie.

Tutaj także autor z sposób kreatywny wykorzystał długi czas naświetlania, wykorzystując tzw. efekt panoramowania. Efektem jest ostry obiekt będący w ruchu, natomiast nieostre pozostałe tło.

W opisanych powyżej sytuacjach musisz przejąć kontrolę nad czasem naświetlania ustawianym przez aparat. W jaki sposób to zrobić, opiszemy w kolejnym wpisie.

Nietrafiona ostrość

Z ostrością poza głównym tematem mamy do czynienia w przypadku, gdy w kadrze ostry jest nie główny temat zdjęcia, ale jakiś inny, mało znaczący element. Na przykład, gdy robimy portret i osoba portretowana jest rozmyta, nieostra, a najostrzejsza w całym kadrze okazuje się być ściana będąca jedynie tłem. Dzieje się tak wówczas, gdy automatyczny system ustawiania ostrości w aparacie, zwany „autofokusem”, ustawi ostrość nie na ten element, który fotograf chciałby mieć ostry. Aparat nie wie przecież, czy zamierzasz tematem kadru uczynić osobę, czy ścianę. Dla niego są to dwa równie ciekawe tematy. W takiej sytuacji należy pomóc aparatowi ustawić tę ostrość na właściwym temacie. W jaki sposób to zrobić, o tym będzie w kolejnych wpisach.

Zagadnienie ostrości poza głównym tematem ma jeszcze swoje dwa przypadki – jeżeli ostrość jest ustawiona na właściwym obiekcie i jesteś o tym przekonany, ale obiekt ten na zdjęciu nie jest do końca ostry, natomiast idealna ostrość jest nieznacznie przed obiektem lub za obiektem. Tu już niestety muszę Was zasmucić, gdyż wynika to z wady obiektywu, a nie ustawień. W pierwszym przypadku ostrości ustawianej przez aparat przed obiektem wada ta nazywa się „front focus”, w przypadku ostrości ustawianej za obiektem – „back focus”. Jeżeli posiadasz aparat z wymienną optyką, czyli taki aparat, w którym można zmieniać obiektywy, to musisz wówczas dokonać tzw. kalibracji obiektywu z korpusem. Taka usługa wykonywana jest w serwisach fotograficznych w ramach gwarancji.

Problemy z głębią ostrości

I ostatnia z najczęstszych przyczyn powstawania nieostrych kadrów to zbyta mała głębia ostrości. Głębią ostrości nazywamy pasek ostrych elementów w kadrze. Są kadry, które mają ostre wszystkie elementy, od pierwszego planu aż do odległego tła. Na przykład zdjęcia przedstawiające krajobrazy mają zwykle wszystko ostre, kamień na pierwszym planie, jak i góry w oddali. Mówimy wówczas, że głębia ostrości jest duża, ponieważ pasek ostrości obejmuje cały kadr. Z drugiej strony mamy np. ujęcia portretowe, na których tło zwykle jest nieostre, a ostra jest tylko postać, a nawet tylko fragment postaci, np. oczy. Oznacza to, że pasek ostrości jest wąski, przebiega jedynie przez fragment postaci, czyli głębia ostrości jest w tym przypadku mała.

I właśnie ta mała głębia ostrości czasem okazuje się zbyt mała, aby uzyskać ostrość tych wszystkich elementów w kadrze, na którym nam zależy. Może się okazać, że w zdjęciu portretowym ostre będzie tylko jedno oko modela, chociaż chcieliśmy mieć ostrą parę oczu. Jednak głębia ostrości była zbyta mała, model był odwrócony nieznacznie bokiem, oczy nie znajdowały się w jednej linii i stąd jedno oko znalazło się w pasku ostrości, a drugie niestety poza paskiem.

To jest kadr o małej głębi ostrości. Ostre są maki podświetlone tylnym światłem, natomiast tło stanowi jedynie jednorodną plamę, bez możliwości rozróżnienia poszczególnych jego elementów.

I kolejny kadr z małą głębią ostrości. Ostrość ustawiona na trzymanych przez mężczyznę kwiatach, postać kobiety pozostaje rozmyta, choć nadal można odczytać malujące się na jej twarzy emocje.

Przykład kadru krajobrazowego z dużą głębią ostrości. Ostre są zarówno drzewa na pierwszym planie, jak i te w tle.

Wiemy już, jakie mogą być przyczyny nieostrości na zdjęciach. Jak sobie radzić w poszczególnych przypadkach, jakie przyciski i pokrętła w aparacie użyć i na jakie wartości je ustawić, aby uzyskać ostre zdjęcie, omówimy w kilku kolejnych wpisach.

jak obsłużyć aparat bezpłatny audiobook

Zwykły człowiek patrzy, a fotograf widzi

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

%d bloggers like this: